Toen ik in 2003 verliefd werd op het materiaal stro als bouwmateriaal, had ik nooit kunnen vermoeden dat nu, ruim 20 jaar later, de belangstelling voor dit fantastische materiaal zo’n vlucht zou nemen. En niet alleen belangstelling voor het materiaal stro, ook voor de andere agrarische restproducten zoals vlas, hennep, bermgras, lisdodde, houtvezel, enzovoort is een groeiende belangstelling. Er worden nu zelfs panelen gemaakt van schimmels en stront van koeien. Wie had dat kunnen denken in een tijd waar bouwen met natuurlijke materialen als vreemd en afwijkend werd ervaren.
Destijds was er een werkgroep van de Vereniging Integrale Bio-Logische Architectuur, kortweg VIBA genoemd (www.vibavereniging.nl), die zich bezig hield met het bouwen met stro. Deze werkgroep had de naam Strobouw Nederland en kende, toen ik erbij kwam, iets minder dan 20 leden, waarvan er 6 actief waren in het bouwen met stro. De werkgroep kwam een paar keer jaar bij elkaar om te praten over de nationale, maar vooral ook internationale ontwikkelingen op het gebied van stro. We deelden kennis met elkaar en organiseerden excursies naar gebouwen die in aanbouw waren.
Eens in de 2 jaar was er een Europese bijeenkomst (ESBG) voor stroliefhebbers en eens in de 5 jaar een Internationale bijeenkomst (ISBBC). Op zo’n bijeenkomst kwamen ruim 250 mensen uit de gehele wereld, 5 dagen lang, kennis uitwisselen over bouwen met stro en alles wat hiermee samen valt. Van stucen met leem en kalk tot het maken van houtconstructies; van de machines die je kan gebruiken, de verschillende stropersen, maar ook groendaken, isoleren met mosselen, betonvrije funderingen, natuurlijke rioolsystemen en ga zo maar door. Los van alle kennis die vrijelijk gedeeld werd, waren het vooral de mensen die dergelijke bijeenkomsten zo bijzonder maakten.
Na mijn eerste ESBG in Denemarken had ik mijn passie ontdekt en ik wilde actief een bijdrage leveren. Niet alleen als ecologisch architect, maar ook in de verspreiding van de kennis over bouwen met stro. Eerst in de rol van secretaris binnen de werkgroep Strobouw Nederland en later als voorzitter, begon ik regelmatig lezingen en excursie te organiseren. De mensen die hiervoor belangstelling hadden, waren meestal zelfbouwers of professionals die ook wilden leren bouwen met stro. Mensen die op zoek waren naar een gezondere manier van leven en wonen en die werden aangetrokken door de open communicatie hierover.
Anno 2024 ben ik nog steeds betrokken bij de strobouw beweging, heb ik mijn eigen atelier in stro gebouwd, een boek geschreven genaamd ‘Bouwen met Stro’ (https://www.bol.com/nl/nl/p/bouwen-met-stro/9200000012080433/) en ruim 100 gebouwen in stro gebouwd en ontworpen waarvan het CPO project Aardehuizen in Olst en Strowijk IEWAN in Lent de meest bekende zijn en ook de meeste aandacht krijgen vanuit de media.
Het meest recent is een mooi artikel in het architectuur tijdschrift ‘De Architect’ verschenen over de Aardehuizen (https://www.dearchitect.nl/287472/de-ecologische-aardehuizen-in-olst-zijn-super-duurzaam-en-een-fijne-woonplek-maar-navolging-blijft-vooralsnog-uit) en is er een artikel geschreven vanuit Achmea Real Estate (https://esg-update.achmearealestate.nl/editie-2/grootste-strogebouw) over het grootste strobouw gebouw van Nederland: een sociaal huurappartementen complex voor circa 50 mensen met kantoorruimte, sociale voorzieningen zoals een gezamenlijke huiskamer met logeerkamers, een gezamenlijke wasruimte en een gedeeld installatiesysteem met pellets, zonnepanelen en een helofytenfilter. Naast dit gebouw staat ‘De Kleine Wiel’, ook gebouwd met strobalen, waar bijeenkomsten georganiseerd kunnen worden, inclusief een gezamenlijke werkplaats, kantoorruimte voor ZZP’ers en een winkeltje voor de omgeving met gezonde voeding en producten.
Bouwen met stro gaat niet alleen over het materiaal zelf. Het gaat over alles wat hiermee samen hangt. Van de leemstuc op de muren die zorgen voor een gezond binnenklimaat waarbij het vochtgehalte in de lucht het gehele jaar constant blijft en ongezonde deeltjes in de lucht geabsorbeerd worden, tot complete zelfvoorzienendheid op het gebied van energie en voedsel.
Bouwen met stro gaat hand in hand met Permacultuur en voedselbossen, met helofytenfilters, met leembouw, met speksteenkachels en rocketstoves, met houtbouw, met groene daken, met sociaal denken en met integraal en holistisch handelen. Daarbij is het het goedkoopste isolatiemateriaal dat er is, is het een restproduct van de landbouw, reduceert het de meeste CO2 tijdens de bouw en is het dampopen, wat betekent dat het de eigenschap heeft om vocht op te nemen, maar belangrijker, om weer vocht af te geven.
Het is dan ook geen wonder dat er een steeds grotere belangstelling voor dit fantastische materiaal is. Er is een momentum voor bouwen met natuurlijke bouwmaterialen, waarbij er zelfs vanuit de overheid een extra subsidie gegeven wordt als je isoleert met biobased materialen.
Laten we met z’n allen de wereld iets gezonder maken. Nu is het moment!
Michel Post | ORIO architecten
www.orioarchitecten.nl
