Organische architectuur krijgt pas echt betekenis wanneer je jaren later terugkeert naar een project. Afgelopen vrijdag bezocht ik twee gerealiseerde woningen die laten zien hoe architectuur kan groeien, rijpen en verdiepen.

Organische architectuur bij De Ottenburg

Afgelopen vrijdag bezocht ik twee projecten waar ik jaren geleden als architect intensief bij betrokken was. Projecten die formeel zijn afgerond, maar in werkelijkheid nog altijd in ontwikkeling blijken te zijn.

De eerste was De Ottenburg van Eric Bossink in Slijk-Ewijk. Een bijzonder voorbeeld van organische en biobased architectuur waar we in 2014 samen aan begonnen. Wat dit gebouw uniek maakt, is onder andere de reciprocale dakconstructie van boomstammen. De houten stammen ondersteunen elkaar in een circulair systeem, waardoor een krachtige, zelfdragende structuur ontstaat zonder conventionele spanten.

De opbouw van de wanden bestaat uit strobalen, afgewerkt met leemstuc. Een combinatie die zorgt voor een gezond binnenklimaat en een natuurlijke regulatie van temperatuur en vocht. De woning wordt uiteindelijk bedekt met aarde, waardoor het volume letterlijk opgaat in het landschap. Architectuur en omgeving vloeien hier in elkaar over.

De Ottenburg in Slijk-Ewijk: een organisch gebouw dat in de tijd verder groeit.

Ruim tien jaar later is het gebouw nog steeds niet “af” in traditionele zin. En juist dat maakt het zo bijzonder. Eric bouwt met aandacht, leert al doende en verfijnt voortdurend. Nieuwe inzichten leiden tot aanpassingen en verdieping. Het proces is niet lineair, maar organisch — precies zoals het gebouw zelf.

Dat is voor mij een wezenlijk onderdeel van duurzame architectuur: een ontwerp mag ruimte laten voor ontwikkeling in de tijd.

Duurzame verbouwing met verfijning in balans

Het tweede project dat ik bezocht, betrof een jaren 60-woning in Driebergen-Rijsenburg. Deze woning heeft een volledige duurzame transformatie ondergaan. Wat ooit een typische naoorlogse woning was, is nu een uitgebalanceerd en toekomstbestendig woonhuis geworden.

Bij deze verbouwing is niet gekozen voor een radicale uiterlijke ingreep. De kracht zit juist in de verfijning. Door het verbeteren van verhoudingen, het optimaliseren van daglicht en het gebruik van natuurlijke materialen is een woning ontstaan die rust en samenhang uitstraalt.

Nieuwe vide met daglichttoetreding als onderdeel van de duurzame verbouwing van een jaren 60 woning.

In dit project heeft interieurarchitect Ingrid Hendrickx van Interior Sense een belangrijke bijdrage geleverd aan de keuzes in materialiteit, kleur en interieurafstemming. Haar rol was essentieel in het doorvertalen van de architectonische ingrepen naar een interieur dat dezelfde balans en rust ademt.

De entree toont de zorgvuldige materialisatie en verfijnde detaillering van de verbouwing.

Het resultaat is een woning die aan de buitenzijde vanzelfsprekend oogt, terwijl binnen een complete herijking heeft plaatsgevonden. De binnen- en buitenwereld zijn in verbinding gebracht, zonder dat het schreeuwerig of spectaculair hoeft te zijn.

Dit soort duurzame verbouwing vraagt om samenwerking. Niet alleen tussen architect en opdrachtgever, maar ook tussen disciplines. Juist in die gelaagdheid ontstaat kwaliteit.